Slag bij Hoofddorp ‘noodzaak, maar niet voldoende’

Foto: ANP

Foto: ANP

Flinke kaalslag voor tijdschriftenland. Honderden fulltimers de deur uit bij Sanoma en tientallen bladen waar de stekker uitgaat. ‘Een korte termijn-oplossing’, noemt Bart Brouwers het besluit. Volgens de auteur van het boek Na de deadline en tevens oprichter van Dichtbij.nl (inmiddels vertrokken), zijn dit soort kostenbesparingen simpelweg ‘niet genoeg om uit deze journalistieke crisis te komen’.

Waar was jij op de ochtend van 31 oktober 2013? Die vraag zullen bladenmakers elkaar de komende jaren rond deze tijd naar alle waarschijnlijkheid vaak gaan stellen. Iedereen die daar op antwoordt ‘in Hoofddorp’, kan rekenen op maximaal medeleven. Voor de enkeling die het gisteren niet heeft mee gekregen: uitgeverij Sanoma liet haar werknemers gisterochtend op het hoofdkantoor in Hoofddorp weten 500 voltijdbanen te zullen gaan schrappen en slechts zeventien bladen in haar huidige gedaante te willen behouden. De 32 overige tijdschriften zullen in de etalage terecht komen of worden samengevoegd.

Foto: Peter Boer

Foto: Peter Boer

Een ontwikkeling die de boel wellicht op dit moment even tot bedaren brengt, maar voor de langere termijn zeker niet voldoende is, aldus Bart Brouwers. In zijn boek Na de deadline gaat hij in op de vragen hoe en in welke richting de journalistiek zich volgens hem dient voort te bewegen de komende jaren. ‘We leven in een deadlineloze wereld, waarin de grote bedrijven die de journalistiek hebben gevormd ook aan hun einde zijn gekomen. ’t Is nu de vraag hoe we omgaan met die tijd ná de deadline.’

Een ware slachtpartij in het personeelsbestand van Sanoma. Had je deze omvang verwacht?

‘Daar ken ik Sanoma niet goed genoeg voor. Maar het is natuurlijk wel zo dat grote mediabedrijven zoals in dit geval Sanoma, maar ook TMG, Wegener en De Persgroep Nederland, eigenlijk alleen maar nadenken over manieren om kosten te besparen, omdat hun inkomsten achteruit gaan. Hun omzet loopt terug, dús er moeten kosten worden bespaard. Zo’n operatie als gisteren bij Sanoma is daar onderdeel van. Aan de ene kant noodzakelijk, maar aan de andere kant ook kortzichtig. Het lost de problemen namelijk slechts voor een beperkte periode op. Er is veel meer nodig om uit deze crisis te komen. En dan bedoel ik niet de economische.’

In je boek schrijf je dat een ‘volledige concentratie op digitale levensvatbaarheid’ van cruciaal belang is voor de toekomstbestendigheid van een mediabedrijf. Betekent dat dat Sanoma, de koning van de printbladen, langzaam aan het doodbloeden is? Of zijn die zeventien overgebleven bladen uitzondering op de regel?

‘Klopt, maar dat wil niet zeggen dat ze geen papieren tijdschriften meer kunnen verkopen. Dat moet ernaast zijn, een bijproduct. Wat voor mij als een paal boven water staat is dat mediabedrijven die er niet in slagen om binnen nu en pakweg anderhalf jaar een businessmodel ‘online-activiteiten’ rond te krijgen, het wel kunnen vergeten. Die printactiviteiten leveren nu misschien hartstikke veel op, maar dat keldert razendsnel naar beneden. Ze zouden een stip op de horizon moeten zetten, een soort streefpunt: over achttien maanden willen wij niet meer afhankelijk zijn van print, bijvoorbeeld. Als zo’n tijdschrift dan nog werkt, is dat mooi meegenomen. Maar je werkt toe naar een punt wanneer je ook dát los kan laten. Dat is de enige manier om van die discussie af te komen over dat we hetgeen wat we nu hebben zouden moeten beschermen. Natuurlijk moeten we dat doen, maar het mag nooit een excuus zijn om niet door te ontwikkelen.’

Dus papier gaat niet met zekerheid helemaal weg, maar het is gewoon belangrijk om te digitaliseren omdat je er als mediabedrijf eigenlijk niet meer omheen kan?

‘Tja, dat is de negatieve uitleg, die uiteraard óók heel waar is. Maar mijn positieve uitleg is dat dankzij die digitalisering er op het online werkveld journalistiek gezien zo veel méér mogelijk is dan ooit tevoren. We gaan echt gouden tijden tegemoet.’

Omslag-Na-de-Deadline-1000

Brouwers schrijft over de journalistiek van ná de crisis en probeert in zijn boek uiteen te zetten hoe we hier met z’n allen op in zouden kunnen spelen. Niet iedereen is het volledig met hem eens. Sommigen bestempelen zijn oplossingen als ‘te idealistisch’, gedoemd te mislukken in een wereld als deze. Feit blijft wel dat het juist is om het er met z’n allen over te hebben. Goede zaak dat derdejaars studenten op de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg het boek dan ook als verplicht leesvoer krijgen voorgeschoteld. Bart Brouwers: ‘Nogmaals, ik schets hier nu een aantal voorstellen en toekomstbeelden natuurlijk, maar ik zie net zo lief een ander met veel betere gedachtes hierover op de proppen komen.’

Bart Brouwers (2013), Na de deadline: Journalistiek voorbij de crisis. Een uitgave van Fast Moving Targets. ISBN 9789081875950. Gedrukte editie: €19,95, e-book: €9,95.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s